Główne założenia rozwojowe Gminy Goleszów

Dla właściwego i zrównoważonego funkcjonowania każdej gminy konieczne jest posiadanie aktualnych dokumentów planistycznych w formie strategii lub planu rozwoju lokalnego. Tego typu dokumenty nie dość, że pomagają w bieżącym zarządzaniu gminą, to jeszcze pozwalają na ubieganie się o środki pomocowe z funduszy Unii Europejskiej (opracowania te są niezbędnym załącznikiem wniosków aplikacyjnych większości programów i funduszy strukturalnych). Gmina Goleszów obecnie posiada następujące dokumenty strategiczne: dotyczące obszaru całej gminy: Strategię Rozwoju Gminy Goleszów oraz  Plan Rozwoju Lokalnego na lata 2004 – 2006, a także Plan Rozwoju Miejscowości Goleszów na lata 2005 – 2006 i  Plan Rozwoju Miejscowości Kisielów. Wszystkie te dokumenty zostały przyjęte stosownymi uchwałami Rady Gminy i, co szczególnie istotne, powstawały przy aktywnym udziale społeczności lokalnej. Dla opracowania Planów Rozwoju Miejscowości Goleszów i Kisielów powołano specjalnie w tym celu tzw. Lokalne Grupy Inicjatywne złożone, na czele których stali liderzy wiejscy. Warto również podkreślić, iż zarządzeniem Wójta Gminy zostały wprowadzone ściśle sprecyzowane procedury aktualizacji i monitorowania tych dokumentów z udziałem przedstawicieli mieszkańców. Poniżej zostaną w skrócie omówione podstawowe założenia posiadanych przez Gminę Goleszów dokumentów strategicznych, poczynając od najważniejszego, dotyczącego całej gminy, a więc Planu Rozwoju Lokalnego na lata 2004 – 2006.
Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Goleszów na lata 2004 – 2006 został przyjęty uchwałą Rady Gminy nr XX/196/04 z dnia 6 sierpnia 2004r. Prace nad jego przygotowaniem przebiegały w kilku etapach.  Pierwszym, można powiedzieć wyjściowym etapem, była diagnoza obecnego stanu sfery społeczno – gospodarczej gminy. Szczególny nacisk przy dokonywaniu tej diagnozy położono na: sytuację demograficzną, stan infrastruktury technicznej (zaopatrzenie w wodę, kanalizacja, oczyszczanie ścieków, gospodarka odpadami, infrastruktura drogowa), stan infrastruktury społecznej, sytuację gospodarczą (w rolnictwie i działalności pozarolniczej), problematykę przestrzenną i mieszkaniową, gospodarkę finansową gminy oraz inwestycje. Informacje te zostały opracowane w głównej mierze przez pracowników Urzędu Gminy odpowiedzialnych zawodowo za poszczególne sfery, które objęła diagnoza. Przy opracowywaniu diagnozy korzystano także z danych umieszczonych w rocznikach statystycznych.

Drugim etapem opracowania Planu Rozwoju Lokalnego były konsultacje roboczej wersji planu. Zespół opracowujący plan przedstawił jego  wersję roboczą stałym komisjom Rady Gminy.. Po wprowadzeniu uwag zespół opracowujący plan uzyskał pozytywną opinię wszystkich stałych komisji Rady Gminy w Goleszowie.

Trzecim i ostatnim etapem powstawania PRL dla Gminy Goleszów było przyjęcie go stosowną uchwałą Rady Gminy. Taka uchwała, jak wcześniej wspomniano, został podjęta na sesji Rady Gminy w dniu 6 sierpnia 2004r. Informacja o przyjęciu Planu Rozwoju Lokalnego została zamieszczona na stronach internetowych  Biuletynu Informacji Publicznej (www.goleszow.bip.info.pl) oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy.

Plan Rozwoju Lokalnego dla Gminy Goleszów obejmuje następujące obszary działania:

- Infrastruktura ochrony środowiska,
- gospodarka i rynek pracy,
- infrastruktura komunikacyjna,
- sfera społeczna i bezpieczeństwo.

Warto zaznaczyć, że dla każdego z tych obszarów wyznaczono szczegółowy zasięg terytorialny interwencji planu oraz określono uwarunkowania i ograniczenia związane z realizacją zadań. Wyznaczony obszar działania jest zgodny z zapisami działania 3.1. „Obszary wiejskie” Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (Uzupełnienie programu).

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Goleszów obejmuje lata 2004 – 2006. Przyjęcie takiego horyzontu czasowego związane jest z perspektywą realizacji szeregu zadań w okresie od 2004 do 2006r. Równocześnie jednak przyjęto założenie, że po realizacji obecnego planu, zostanie opracowana jego druga edycja obejmująca lata 2007 – 2013.

Co szczególnie ważne, w Planie Rozwoju Lokalnego została określona pozycja strategiczna Gminy Goleszów. Uczyniono to w oparciu o szczegółową analizę słabych i mocnych stron gminy, a także szans i zagrożeń. Analiza ta pomogła we właściwym zdiagnozowaniu braków i niedoborów w podstawowych sferach życia, a także pozwoliła określić podstawowe kierunki rozwojowe gminy na kolejne lata.

Zawarta w PRL strategia rozwoju gminy przygotowana została w średniookresowym horyzoncie planistycznym. Przyjęte zostały dwa podokresy jej realizacji:

- I podokres, obejmujący lata 2004 – 2006,
- II podokres, obejmujący lata 2007 – 2013.

Należy zauważyć, iż przyjęcie takiego podziału wiąże się z perspektywą realizacji szeregu zadań strategii w latach 2004 – 2006, a także perspektywą ich finansowania ze środków własnych gminy i źródeł pozabudżetowych. Zbiega się również z okresem programowania środków pomocowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej.
Zawarta w PRL strategia obejmuje poszczególne obszary strategiczne, dla których zostały określone cele strategiczne, cele operacyjne, działania oraz zadania priorytetowe.
Pierwszym obszarem strategicznym jest infrastruktura ochrony środowiska. Celem strategicznym w tym obszarze jest wysoka jakość środowiska naturalnego, która ma zostać osiągnięta m.in.  poprzez uporządkowanie gospodarki wodno – ściekowej na terenie naszej gminy. Działaniami służącymi osiągnięciu tego celu są: budowa kanalizacji oraz zapewnienie dostaw wody wysokiej jakości. W ramach tych działań Gmina Goleszów w najbliższych latach zakłada m.in. następujące inwestycje: budowa kanalizacji sanitarnej w Puńcowie (na to zadanie już pozyskano środki z funduszy unijnych), a w dalszej perspektywie w innych miejscowościach, budowa wodociągu w Cisownicy, w Lesznej Górnej, budowa wodociągu Goleszów Lotnicza i Godziszów Pod Chełmem. W sferze ochrony środowiska istotna jest również dbałość o czystość powietrza. Dlatego też zakłada się, że ograniczona zostania emisja spalin do atmosfery. Priorytetowym zadaniem w tym względzie będzie wymiana centralnego ogrzewania z węglowego na gazowe w Szkole Podstawowej w Goleszowie.
Celem strategicznym w obszarze infrastruktury komunikacyjnej jest wysoka dostępność komunikacyjna całej gminy. Dla osiągnięcia tego celu konieczne jest między innymi posiadanie sieci dróg dostosowanych do potrzeb. W tym obszarze PRL na lata 2004 – 2006 zakłada m.in.: remont chodników w Goleszowie wzdłuż ul. 1 Maja (prace już trwają), Wolności i Spółdzielczej, wykonanie nowych chodników w Goleszowie przy ul. Ustrońskiej i Grabowej oraz w Bażanowicach i Cisownicy, remont drogi powiatowej Kozakowice – Hermanice (zadanie powiatu).

Jeżeli chodzi o oświatę i wychowanie, to celem strategicznym założonym w PRL-u jest stworzenie nowoczesnej bazy oświatowo – wychowawczej poprzez inwestycje w bazę dydaktyczną. W dziedzinie tej na lata 2004 – 2006 założono następujące zadania priorytetowe: wymiana okien i pokrycia dachowego oraz odnowienie elewacji w SP Goleszów, wymiana okien w Szkole Podstawowej i Przedszkolu w Bażanowicach, wymiana tynków i malowanie elewacji przedszkola w Goleszowie.

Natomiast w dziedzinie gospodarki i rynku pracy autorzy Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Goleszów na lata 2004-2006 jako cel strategiczny określili rozwinięcie gospodarki i rynku pracy. Szczególny nacisk został położony na prowadzenie szkoleń i doradztwa rolniczego oraz rozwój sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Ażeby postawiony cel osiągnąć, należy stworzyć system pomocy informacyjnej i edukacyjnej dla MSP oraz powołać instytucję świadczącą usługi doradcze przedsiębiorstwom (wg założeń PRL).

Gmina przyjazna społeczeństwu – to cel strategiczny w obszarze sfery społecznej i bezpieczeństwa. Na tym polu PRL dla naszej gminy zakłada wzbogacenie oferty mieszkaniowej oraz poszerzenie oferty kulturalnej, sportowej i turystyczno – rekreacyjnej skierowanej do społeczności lokalnej. Według założeń planu, zasób mieszkaniowy ma być rozszerzony poprzez remont osuwiska i budynku przy ul. Olimpijskiej w Goleszowie, adaptację strychów budynków mieszkalnych na mieszkania socjalne oraz adaptację budynków likwidowanych szkół na mieszkania komunalne. Oferta kulturalna, sportowa i turystyczno – rekreacyjna ma być zwiększona zwłaszcza dzięki przebudowie boiska do piłki nożnej i zaplecza sportowego w Kisielowie, a także budowę skoczni narciarskich K-60, K- 35 i K – 13 z pełnym zapleczem.
Oprócz dotyczącego terenu całej Gminy Goleszów Planu Rozwoju Lokalnego, istnieją również mniejsze tego typu opracowania strategiczne dotyczące miejscowości Goleszów i Kisielów. Dokumenty te zostały opracowane w związku ze złożeniem wniosków w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego” – działanie 2.3. „ Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego”. W ramach tego programu Gmina Goleszów złożyła 2 wnioski. Pierwszy na przebudowę budynku Gminnego Ośrodka Kultury w Goleszowie na Goleszowskie Centrum Kulturalno – Etnograficzne, a drugi na modernizację  i rozbudowę istniejących terenów sportowo – rekreacyjnych w Kisielowie.

Propozycje zmian i przekształceń, które zarazem stanowią kierunki rozwoju miejscowości Goleszów na lata 2005 – 2006, zostały opracowane przez grupę inicjatywną liderów tej miejscowości podczas spotkań w Urzędzie Gminy w Goleszowie. Po przeprowadzeniu szczegółowej diagnozy popartej analizą słabych i mocnych stron (tzw. analiza SWOT), przyjęto do realizacji cztery propozycje projektów, uznając, że większa ich ilość  w stosunkowo krótkim okresie czasu (lata 2005 – 2006) nie byłaby możliwa do zrealizowania. Są to następujące projekty:

-  przebudowa budynku Gminnego Ośrodka Kultury w Goleszowie na Goleszowskie Centrum Kulturalno – Oświatowe (w tym utworzenie Izby Pamięci goleszowskiej filii Auschwitz),
-  zagospodarowanie Domu Ludowego w Goleszowie Równi na centrum kulturalno – społeczne tego sołectwa,
- zagospodarowanie boiska szkolnego przy strażnicy w Goleszowie dla celów rekreacyjno – sportowych służących zarówno mieszkańcom Goleszowa i całej gminy, jak i uczniom Szkoły Podstawowej oraz Gimnazjum,
- zagospodarowanie będącego obecnie w nieładzie architektonicznym terenu między Szkołą Podstawową, Gimnazjum, a budynkiem Urzędu Gminy w samym centrum Goleszowa (Wójt Gminy ogłosił już na naszych łamach konkurs na zagospodarowanie tego terenu).

Wizją przyświecającą twórcom Planu Rozwoju Miejscowości Goleszów na lata 2005  - 2006 była zmiana wizerunku wsi i postawienie na rozwój turystyki. Udać się to ma właśnie dzięki wyżej wymienionym propozycjom przemian. To, że w dokumencie przyjęto tak krótki okres czasowy związane jest ze spodziewaną alokacją środków UE, która obejmuje dwa podokresy (2004-2006 i 2007 – 2013). Zakłada się bowiem, że  powstanie druga edycja Planu Rozwoju Miejscowości Goleszów na lata 2007 – 2013, aby można było skutecznie ubiegać się o unijne fundusze.
Podobną zmianę wizerunku wsi zakłada opracowany na specjalnych warsztatach Plan Rozwoju Kisielowa. Plan ten opracowany został przez liderów wiejskich z Kisielowa przy wydatnej pomocy pracowników Urzędy Gminy w Goleszowie oraz ekspertów i studentów z Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Eksperci i studenci Akademii Rolniczej z Wrocławia prowadzili prace badawcze w Kisielowie w związku z tym, że miejscowość ta w latach 2002 – 2004 brała udział w Programie Pilotażowym „Odnowa Wsi Śląskiej”, a obecnie jest uczestnikiem Śląskiego programu Odnowy Wsi organizowanego wspólnie przez Samorząd Województwa Śląskiego oraz Śląski Związek Gmin i Powiatów.

Głównym założeniem Planu Rozwoju Miejscowości Kisielów jest to, że szansą dla jego rozwoju jest stopniowa zmiana funkcji wsi z rolniczej na turystyczno – sportowo – rekreacyjną. Za zmianą funkcji wsi przemawiają bowiem takie przesłanki jak:

- położenie w pobliżu głównych szlaków komunikacyjnych prowadzących w kierunku Cieszyna i Wisły,
- bliskość znanych kurortów wypoczynkowych (Wisła, Ustroń) i granicy z Republiką Czeską,
- usytuowanie na pagórkowatym terenie Przedgórza Cieszyńskiego (bliskość szlaków turystycznych)
- położenie wsi na szczycie pagórka, dzięki czemu prawie z każdego miejsca roztaczają się otwarcia krajobrazowe i panoramy.

„Rozwój funkcji turystyczno – sportowo – rekreacyjnej musi przebiegać wielotorowo, przy zaangażowaniu całej społeczności Kisielowa. Przekształcenia nie mogą ograniczać się jedynie do stworzenia bazy noclegowej i opierania się na atrakcjach regionu. Należy stworzyć zintegrowany program imprez, rozrywek i zajęć, które zatrzymałby turystów i związany z nimi kapitał w Kisielowie” – czytamy w Planie Rozwoju Miejscowości Kisielów.

W planie tym zawarte są także propozycje zmian i przekształceń, które miałyby się dokonać w Kisielowie w najbliższych latach. Należą do nich m.in.:

- rozwój funkcji sportowej poprzez zmodernizowanie terenu boiska i stworzenie zaplecza socjalnego,
- rozwój bazy noclegowej opartej na agroturystyce,
- stworzenie bazy gastronomicznej ze szczególnym położeniem nacisku na kuchnię regionalną,
- promocja już istniejących atrakcji (skansen, ptactwo egzotyczne i gołębie pocztowe),
- wytyczenie tras pieszych wędrówek obejmujących punkty widokowe.

Powyższy materiał powstał w ramach akcji „Przejrzysta Polska”, a zaprezentowane w nim  zostały jedynie główne założenia podstawowych istniejących i aktualnych dokumentów strategicznych dotyczących Gminy Goleszów.

Tomasz Jaszowski

P.S. Przy opracowywaniu powyższego artykułu korzystano z Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Goleszów na lata 2004 – 2006, Planu Rozwoju Miejscowości Kisielów oraz Planu Rozwoju Miejscowości Goleszów na lata 2005 – 2006.
 

PEŁNE WERSJE DOKUMENTÓW DO POBRANIA: